อาการเสียวฟันเป็นอาการกวนใจอย่างมากสำหรับการทานอาหาร และถ้าหากเป็นหนักมากเข้าก็สามารถกลายเป็นความทรมานที่ไม่สามารถทานอาหารจานโปรดได้อีกต่อไป ไม่ว่าจะเป็นไอศกรีม น้ำมะนาว น้ำอัดลมหรือในบางคนอาจเป็นอาหารประเภทต้มยำก็ทำให้รู้สึกเสียวฟันได้แล้ว ซึ่งอาการเสียวฟันนี้สามารถเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุและยังเป็นสัญญาณที่บ่งบอกสุขภาพฟันได้อีกด้วย

โดยอาการเสียวฟันสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น หากเกิดขึ้นในวัยเด็กอาจมีสาเหตุจากฟันผุ แต่สำหรับในกลุ่มผู้ใหญ่หรือวัยสูงอายุนั้นมักเกิดจากคอฟันสึก เหงือกร่น โรคปริทันต์ ฟันสึก ฟันผุ หรืออาจเกิดได้จากการอุดฟันใหม่ และยังสามารถเกิดจากพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ อย่างเช่น การรับประทานอาหารรสเปรี้ยวสะสมจนทำให้เกิดอาการเสียวฟันขึ้นมา ดังนั้น การแก้ไขอาการเสียวฟันเหล่านี้จึงสามารถทำได้โดยแก้ไขพฤติกรรมการดูแลรักษาฟัน เรามาดูกันว่าจะสามารถทำได้อย่างไรบ้าง

การแปรงฟันอย่างถูกวิธี

การแปรงฟันอย่างถูกวิธีนับเป็นวิธีการดูแลความสะอาดช่องปากด้วยตนเองขั้นพื้นฐาน ซึ่งสามารถป้องกันโรคในช่องปากได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด การทำความสะอาดอย่างอ่อนโยนและทั่วถึง จะช่วยลดการสะสมของคราบแบคทีเรียซึ่งเป็นต้นเหตุของโรคเหงือก หากมีการสะสมของคราบแบคทีเรียเป็นระยะเวลานาน จะเกิดเป็นคราบหินปูน ซึ่งถ้าไม่ขจัดให้หมดไปก็จะทำให้เกิดอาการเหงือกร่น เมื่อร่นไปมากเข้า เวลาทานอาหารที่มีรสจัด หรือมีสิ่งกระตุ้นบริเวณคอฟัน จะทำให้รู้สึกเสียวฟันได้ 

ดังนั้น การแปรงฟันอย่างถูกวิธีโดยค่อยๆ ทำความสะอาดด้วยการแปรงเบาๆ ทีละด้านอย่างทั่วถึงจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยป้องกันอาการเสียวฟันได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะกับอาการเหงือกร่นซึ่งมักเกิดจากสาเหตุของการแปรงฟันแรงเกินไปหรือแปรงฟันไม่สะอาดทำให้เกิดการสะสมของคราบหินปูนได้ง่าย

(อ่านวิธีการแปรงฟันอย่างถูกวิธีได้ที่ วิธีแปรงฟันอย่างถูกวิธี ด้วยเทคนิคจากทันตแพทย์ เพื่อสุขภาพฟันที่ดี)

การเลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม

การเลือกแปรงสีฟันนับเป็นขั้นตอนที่สำคัญในดูแลสุขภาพช่องปาก เพราะแปรงสีฟันเป็นอุปกรณ์ที่ต้องสัมผัสกับฟันและเหงือกโดยตรง ซึ่งสาเหตุหนึ่งของอาการเสียวฟันที่เกิดจากเหงือกร่นและคอฟันสึกนั้นมาจากการใช้แปรงสีฟันที่มีขนแปรงแข็งและแปรงด้วยแรงที่มากเกินไป ทำให้ขอบเหงือกร่นจนเผยเนื้อฟันมากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นฟันที่ได้รับการแปรงแรงๆ มากเข้ายังทำให้เนื้อฟันถูกขัดออกไปด้วยเกิดเป็นอาการคอฟันสึกตามมา

ด้วยเหตุนี้ การเลือกแปรงสีฟันจึงควรเลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่มเป็นหลัก โดยเฉพาะในคนที่มีอาการเสียวฟันเนื่องจากเหงือกร่นหรือคอฟันสึก สำหรับการเลือกแปรงสีฟันขนนุ่ม ควรเลือกแปรงสีฟันที่มีขนแปรงปลายมนเพื่อไม่สร้างความระคายเคืองให้กับเหงือกและฟัน อย่างแปรงสีฟัน CURAPOX CS 5460 ULTRA SOFT ซึ่งมาพร้อมกับด้ามจับเรียวยาวถนัดมือ ช่วยทำความสะอาดฟันได้อย่างอ่อนโยนลดการเสียดสีที่อาจทำให้เหงือกร่นและคอฟันสึกได้

การเลือกใช้ยาสีฟัน

ยาสีฟัน เรียกว่าเป็นตัวช่วยที่สำคัญพอๆ กับแปรงสีฟันได้เลยทีเดียว เนื่องจากในตัวยาสีฟันนั้นจะมีส่วนผสมหลักที่ขาดไม่ได้คือ ผงขัดฟัน ที่ช่วยขจัดคราบที่เกาะอยู่บนผิวฟัน ซึ่งมีส่วนประกอบหลากหลายเช่น แคลเซียมฟอสเฟท อลูมินา แคลเซียมคาโบเนท หรือแคลเซียมซิลิกา แต่ว่าผงขัดฟันเหล่านี้หากเลือกใช้แบบหยาบจะสามารถทำลายผิวเคลือบฟัน ก่อให้เกิดอาการเสียวฟันได้เช่นกัน

ดังนั้น การเลือกใช้ยาสีฟันจึงต้องเลือกที่มีการใส่ปริมาณของผงขัดฟันไม่มากนักหรือสารขัดฟันที่มีการใช้ผงขัดอณูละเอียดสูง จะดูได้จากค่า RDA (Relative Dentin Abrasion) ที่เป็นระดับค่าความหยาบของผงขัดฟัน ซึ่งสมาคมทันตแพทย์อเมริกาหรือ ADA กำหนดให้ค่า RDA นี้มีได้ไม่เกิน 250 จึงจะปลอดภัยไม่ทำร้ายผิวฟัน โดยเราสามารถค้นหาค่าความหยาบของผงขัดฟันในยาสีฟันได้จากตรารับรอง ADA ซึ่งอยู่ข้างกล่อง

สำหรับใครที่กำลังมองหายาสีฟันที่เหมาะสำหรับคนเหงือกร่นหรือมีอาการคอฟันสึกจนทำให้เกิดอาการเสียวฟันตามมานั้น สามารถเลือกใช้ยาสีฟันป้องกันการเสียวฟันหรือยาสีฟัน CURAPROX Enzycal 950 ซึ่งมีค่า RDA อยู่ที่ 30/60 จึงอ่อนโยนต่อการทำความสะอาดฟันและยังสามารถลดอาการเสียวฟันสำหรับผู้ที่มีเคลือบฟันบางด้วย

ลดการทานอาหารที่เป็นต้นเหตุของการเสียวฟัน

อาหารที่มีความเป็นกรดสามารถกัดกร่อนเคลือบฟันหรือผิวฟันได้เช่นกัน ทำให้เวลาที่บางคนกินของเปรี้ยว หรือเครื่องดื่มที่มีกรด เช่น น้ำอัดลม จึงมีอาหารเสียวฟันตามมา รวมไปถึงอาหารรสหวานจัด เช่น ช็อกโกแลต หรือ อาหารประเภทเย็นจัด หรือ ร้อนจัด ก็มีส่วนกระตุ้นให้เกิดอาการเสียวฟันได้เช่นกัน

ดังนั้น สำหรับผู้ที่เริ่มมีอาการเสียวฟัน จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารที่กล่าวมาข้างต้น และเข้ารับการวินิจฉัยโดยทันตแพทย์ ถึงสาเหตุของอาการเสียวฟัน เพื่อรับคำแนะนำในการรักษาอย่างทันท่วงที เพราะหากเป็นอาการเสียวฟันที่เกิดจากการผุบริเวณรากฟัน การปล่อยไว้ให้มีอาการโดยไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้ต้องสูญเสียฟันได้

ทานอาหารบำรุงฟัน

ในขณะที่มีอาหารที่ทำลายผิวฟันและทำร้ายเหงือกก็มีอาหารที่ช่วยบำรุงเหงือกและฟันด้วยเช่นกัน โดยจะเป็นอาหารที่มีแคลเซียมและฟอสฟอรัส อย่างเช่น เต้าหู้ งา อาหารทะเล ไข่ นมและผักใบเขียวจะช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง รวมถึงอาหารที่มีไฟเบอร์ที่ช่วยลดการเกิดคราบหินปูนและการเกิดฟันผุได้ เช่น ธัญพืชไม่ขัดสี ผักและผลไม้ต่างๆ ที่สำคัญคือการดื่มน้ำอย่างเพียงพอ ควบคู่กับการควบคุมปริมาณแป้งและน้ำตาล เพื่อลดการสะสมของคราบจุลินทรีย์ ซึ่งทำให้เกิดการสะสมของคราบหินปูนอันเป็นสาเหตุของอาการเหงือกร่นได้

รักษาความสะอาดซอกฟันเพื่อลดการเกิดหินปูน

การทำความสะอาดฟันและช่องปากด้วยการใช้แปรงสีฟันอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะเศษอาหารและคราบแบคทีเรียสามารถซุกซ่อนอยู่ตามบริเวณซอกฟันหากละเลยในการทำความสะอาดอาจเกิดเป็นคราบหินปูนตามมาได้เช่นกัน ดังนั้น จึงควรมีการใช้เครื่องมือทำความสะอาดซอกฟันหรือขอบเหงือก เช่น การใช้แปรงกระจุกหรือแปรงซอกฟันร่วมด้วยจะช่วยให้เราสามารถทำความสะอาดได้ทั่วถึงทุกซอกมุมมากขึ้น

พบทันตแพทย์

สำหรับการดูแลรักษาสุขภาพช่องปาก เราสามารถพึ่งพาตัวช่วยอย่างทันตแพทย์ให้คอยตรวจเช็กอาการที่ผิดปกติของช่องปากที่เราอาจมองไม่เห็นได้ โดยเฉพาะคนที่มีอาการเสียวฟันหนัก ซึ่งอาจเกิดจากเหงือกร่นอย่างรุนแรงหรือคอฟันสึกอย่างรุนแรง จนถึงขั้นไม่สามารถรับประทานอาหารได้อย่างปกติอีก ควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษาโดยด่วน

โดยการรักษาอาการเสียวฟันซึ่งเกิดจากเหงือกร่นหรือคอฟันสึกที่รุนแรงแล้วจะต้องใช้วิธีการทางการแพทย์เพิ่มเติมช่วยเหลือ เช่น การผ่าตัดเหงือกเพื่อตกแต่งให้เหงือกสามารถปิดรากฟันและทำให้เหงือกทำหน้าที่พยุงฟันได้อย่างสมบูรณ์ หรือการอุดบริเวณคอฟันสำหรับผู้ที่คอฟันสึก เป็นต้น ซึ่งทันตแพทย์จะประเมินการรักษาอย่างเหมาะสมตามสภาพของเหงือกและฟันในแต่ละบุคคล

การดูแลสุขภาพช่องปากทั้งเหงือกและฟันเป็นเรื่องที่ไม่อาจละเลยได้เพราะสุขภาพของช่องปากเป็นส่วนสำคัญในการดูแลสุขภาพด้านอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย ที่เหงือกและฟันจะช่วยทำให้สามารถรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ได้อย่างที่ต้องการ หรือด้านจิตใจที่ช่วยทำให้รับประทานอาหารได้อย่างมีความสุข และสร้างฟันสวยเพื่อฉีกยิ้มได้อย่างมั่นใจ ดังนั้น หากมีสัญญาณเตือนเล็กน้อยอย่างอาการเสียวฟัน เหงือกร่นหรือคอฟันสึก จึงควรรีบดูแลรักษาเพื่อป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนต้องเสียฟันซี่สำคัญไป

ที่มา

รับประทานอาหารอย่างไร ให้สุขภาพฟันแข็งแรง

คอฟันสึก

การดูแลช่องปากและความรู้เรื่องยาสีฟัน

คอฟันสึกเป็นร่องและมีอาการเสียวฟัน…ควรทำอย่างไร ?

ฟันสึกและฟันกร่อน