‘เหงือก’ เป็นส่วนที่สำคัญอย่างมาก เพราะมีหน้าที่ในการพยุงให้ฟันสามารถยึดเกาะกับขากรรไกร เพื่อรองรับแรงในการบดเคี้ยวได้ โดยปกติเหงือกจะมีลักษณะเป็นสีชมพู ขอบเรียบสามารถยึดเกาะกับฟันอย่างไม่มีช่องว่าง ไม่มีเลือดออก แต่เมื่อมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับเหงือก หลายคนกลับมักไม่รู้สึกตัวว่าเหงือกเริ่มมีปัญหาโดยเฉพาะกับ ‘อาการเหงือกร่น’ ซึ่งมักรับรู้ได้เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัดมากแล้ว และส่งผลให้ยากต่อการรักษามากขึ้นไปอีก

แล้วอาการเหงือกร่นเกิดจากอะไร? สามารถรักษาให้หายได้ไหม? บทความนี้จะมาบอกทุกเรื่องที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับเหงือกร่น

ถ้าพร้อมแล้วไปดูกันเลย

สาเหตุของการเกิดอาการเหงือกร่น

การเกิดเหงือกร่นสามารถเกิดได้จาก 3  สาเหตุหลักด้วยกัน ได้แก่

• การเสื่อมตามวัย ช่วงอายุที่เพิ่มมากขึ้นทำให้เหงือกและฟันเสื่อมสภาพตามไปด้วย ซึ่งการเสื่อมสภาพของเหงือกและฟันจะเร็วหรือช้าขึ้นอยู่กับการดูแลสุขภาพช่องปากที่ผ่านมาว่ามีการดูแลรักษาดีมากน้อยเพียงใด
• การแปรงฟัน แม้จะเป็นคนที่อายุไม่มากนัก แต่ถ้าหากแปรงฟันแรงหรือใช้แปรงสีฟันที่มีขนแปรงแข็งก็สามารถทำให้เกิดเหงือกร่นได้เช่นกัน เพราะแรงที่ใช้เมื่อบวกกับขนแปรงที่แข็งก็สามารถสร้างรอยกดไว้ที่เหงือก นานเข้าเหงือกจะร่นลงไปเรื่อยๆ ทำให้การยึดเกาะฟันน้อยลงและยังส่งผลให้คอฟันสึก จนทำให้เกิดอาการเสียวฟันได้อีกด้วย
• การสะสมของคราบหินปูน การแปรงฟันที่ไม่สะอาดอาจทำให้เกิดการสะสมของคราบแบคทีเรียหรือคราบอาหาร ซึ่งเมื่อแปรงออกไม่หมดจะทำให้เกิดการตกตะกอนและแข็งตัวกลายเป็นคราบหินปูน เมื่อมีการสะสมมากขึ้นจะดันเหงือกลงไปเรื่อยๆ ทำให้เกิดโรคเหงือกอื่นๆ และเหงือกร่นขึ้นได้

นอกจากนี้อาการเหงือกร่นยังสามารถพบได้จากสาเหตุอื่นๆ เช่น เกิดจากโรคปริทันต์อักเสบ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การสูบบุหรี่ การนอนกัดฟันหรือพันธุกรรม และสำหรับผู้ที่มีการฝังรากฟันเทียมก็สามารถประสบปัญหาเหงือกร่นได้เช่นกัน

การรักษาอาการเหงือกร่น

เมื่อมีอาการเหงือกร่นเกิดขึ้นสามารถดูแลรักษาได้ตามอาการ หากเป็นในระยะเริ่มต้นหรือยังไม่มากนัก สามารถดูแลได้ด้วยตัวเอง นั่นคือ การแปรงฟันให้ถูกวิธีและใช้แปรงซอกฟันทำความสะอาดเพื่อลดการสะสมของแบคทีเรียและเศษอาหารที่อาจกลายเป็นคราบหินปูนได้ และยังสามารถนวดเหงือกเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดได้ พร้อมทั้งการเลือกรับประทานอาหารที่ช่วยบำรุงเหงือกและฟัน เช่น อาหารที่มีแคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินดี เป็นต้น

สำหรับผู้ที่มีอาการมากคือ เหงือกร่นจนเห็นรากฟัน ทำให้ มีอาการเสียวฟันเมื่อรับประทานอาหาร ควรเข้าพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษา ซึ่งอาจจะทำการรักษาด้วยการผ่าตัดเหงือก การเสริมเหงือกและตกแต่งเหงือก เพื่อให้สามารถทำหน้าที่ในการพยุงฟันต่อไปได้ 

และสำหรับผู้ที่มีอาการเหงือกร่นจากการฝังรากฟันถาวร แพทย์อาจจะพิจารณาทำการรักษาได้โดยการทำครอบฟันใหม่ที่พอดีกับเหงือกมากขึ้น จากนั้นต้องทำการพบทันตแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามอาการด้วย 

วิธีการป้องกันอาการเหงือกร่น

แม้ว่าการสังเกตอาการเหงือกร่นจะทำได้ไม่ง่ายนักแต่สำหรับวิธีการป้องกันเหงือกร่นนับว่าไม่ยาก โดยอาศัยความสม่ำเสมอเป็นหลัก ซึ่งจะมีวิธีการอยู่ 2 วิธี ได้แก่

• พบทันตแพทย์ทุก 6 เดือนอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยป้องกันและรักษาโรคได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่จะสายเกินแก้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากพบคราบหินปูนในช่องปาก เนื่องจากคราบหินปูนคือการสะสมของจุลินทรีย์ที่เกาะอยู่ตามขอบเหงือกซึ่งสามารถปล่อยสารที่เป็นกรดทำให้เหงือกอักเสบ เมื่อปล่อยไว้นานเข้ารากฟันค่อยๆ ละลาย ส่งผลให้ฟันโยกได้ ดังนั้น การตรวจดูสุขภาพฟันพร้อมทั้งขูดหินปูนที่สะสมออกจะช่วยให้สุขภาพฟันแข็งแรงอยู่กับเราได้ยาวนานมากขึ้น
• ดูแลสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธี นอกจากการไปพบทันตแพทย์แล้วเรายังสามารถดูแลสุขภาพเหงือกและฟันของเราได้ด้วยตัวเองที่บ้าน โดยการแปรงฟันด้วยแปรงสีฟันที่มีขนแปรงอ่อนนุ่มอย่างถูกวิธีด้วยแรงที่เหมาะสม นอกจากจะช่วยให้เหงือกไม่บอบช้ำแล้ว การแปรงฟันอย่างถูกวิธียังช่วยลดการสะสมของคราบหินปูนออกไปได้ รวมถึงลดสาเหตุของการเกิดโรคเหงือกและเหงือกร่นได้อีกทางหนึ่งด้วย

นอกจากนี้แล้ว ควรทำความสะอาดบริเวณซอกฟันซึ่งอาจมีเศษอาหารเข้าไปสะสมที่การแปรงฟันไม่สามารถขจัดออกได้ทั้งหมด ทำให้เกิดเป็นคราบสะสมพัฒนากลายเป็นคราบหินปูน ดังนั้น จึงควรใช้แปรงซอกฟันช่วยทำความสะอาดหรืออาจใช้น้ำยาบ้วนปากเพื่อลดการสะสมของแบคทีเรียลง

จะเห็นได้ว่าการดูแลสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธีนั้นเป็นขั้นตอนที่สำคัญอย่างมากในป้องกันอาการเหงือกร่น โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดภายในช่องปาก ควรเลือกที่อ่อนโยนต่อเหงือกและฟัน อย่างแปรงสีฟันก็ควรที่จะต้องมีขนแปรงที่นุ่ม ลักษณะปลายมน คงรูปเมื่อโดนน้ำเพื่อให้สามารถทำความสะอาดเหงือกได้อย่างหมดจด อย่างเช่น แปรงสีฟันของ Curapox CS 5460 ULTRA SOFT ที่มีขนแปรงนุ่ม ปลายมน หน้าตัดตรง ให้สัมผัสที่นุ่มและแน่นด้วยเส้นใย Curen® (คูเรน) ที่ถูกออกแบบมาให้นุ่มพอดี และเป็นตัวบ่งชี้ว่าผู้ใช้งานออกแรงในการแปรมากเกินไปหรือม่ รวมถึงการที่มีเส้นใยมากถึง 5,460 เส้น ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการกวาดทำความสะอาด หมดห่วงเรื่องคราบแบคทีเรียและการเป็นอันตรายต่อเหงือกได้เลย

ที่มา 

สาเหตุเหงือกร่น ป้องกัน..แก้ไขได้

“ทันตกรรมผู้สูงอายุ” ดูแลอย่างไร?

โรคเหงือกในผ้สูงอายุ…สิ่งที่ลูกหลานต้องหมั่นดูแล

คราบหินปูน

“คราบหินปูน” อันตรายกว่าที่คิด

โรคเหงือกอักเสบ

โรคปริทันต์อักเสบ