การทำความสะอาดช่องปากหรือการแปรงฟันให้กับลูกน้อย กลายเป็นเรื่องที่หนักใจสำหรับคุณพ่อคุณแม่ไม่น้อยเลยทีเดียว เพราะเด็กเล็กมักชอบทานของหวาน แป้ง หรือน้ำตาล ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของฟันผุ หากไม่มีการแปรงฟันที่ถูกต้องอาจทำให้ลูกฟันผุได้ และจากการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ปี 2560 ยังพบว่า เด็กอายุ 3 ปี มีฟันผุสูงถึงร้อยละ 53 เด็กอายุ 5 ปี มีฟันผุร้อยละ 76 และเด็กอายุ 12 ปี มีฟันถาวรผุร้อยละ 52 ซึ่งนับเป็นตัวเลขที่น่ากังวลมากทีเดียว

“ลูกฟันผุ” จึงกลายเป็นปัญหาหนึ่งที่พ่อแม่ควรหาทางป้องกันด้วยการแปรงฟันลูกน้อยให้ถูกวิธี เรามาดูกันว่าแต่ละช่วงวัยควรมีการทำความสะอาดฟันอย่างไรบ้าง

วิธีการดูแลช่องปากของลูกน้อยในแต่ละช่วงวัย

เริ่มจากแรกเกิดจนถึงช่วงอายุ 12 ปี ฟันของลูกน้อยจะมีการเติบโตอย่างไม่คงที่ ดังนั้น การดูแลช่องปากจึงแตกต่างกันออกไปด้วย ดังนี้

• แรกเกิด เป็นช่วงที่ฟันยังไม่ขึ้นแต่ควรทำความช่องปากให้กับลูกน้อยอย่างอ่อนโยนด้วยการใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว เช็ดลิ้นและสันเหงือกให้สะอาดไม่เป็นฝ้าขาว เพราะอาการฝ้าขาวที่เห็นมักเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียจากคราบน้ำนมนั่นเอง
• เมื่อมีฟันน้ำนมซี่แรกจนถึงอายุ 3 ปี เป็นช่วงที่ฟันน้ำนมจะเริ่มขึ้นเรียงตัวแล้ว และยังมีการใช้งานบดเคี้ยวจึงมีความเสี่ยงต่อโรคฟันผุ ต้องเริ่มใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม หน้าตัดตรงอย่างเช่นแปรงสีฟัน CURAPROX BABY ซึ่งออกแบบมาให้เหมาะสำหรับเด็ก 6 เดือนถึง 5 ปี ร่วมกับยาสีฟันสำหรับเด็ก Curapox Kids กลิ่นสตรอว์เบอร์รี ที่มาพร้อมกับฟลูออไรด์ 950 ppm เหมาะสำหรับเด็กเริ่มมีฟันซี่แรก ในปริมาณเพียงแตะปลายขนหรือขนาดเทียบเท่าเมล็ดข้าวสาร เมื่อแปรงเสร็จแล้วควรใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดฟองออกให้สะอาดหรือบ้วนปาก สำหรับเด็กที่แพ้ฟลูออไรด์หรือคุณพ่อคุณแม่ที่กังวลเกี่ยวกับการกลืนยาสีฟันของลูกน้อย แนะนำให้ใช้ยาสีฟันสำหรับเด็ก Curapox Kids สูตรไม่มีฟลูออไรด์ที่สามารถช่วยป้องกันลูกฟันผุได้เช่นกัน
• ช่วงอายุ 3 – 6 ปี เป็นช่วงที่เด็กเริ่มโตมากขึ้นได้กินของหวานมากขึ้น จึงควรใช้ปริมาณยาสีฟันเพิ่มขึ้นเป็นขนาดเท่าเมล็ดถั่ว โดยอาจใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ที่มีรสชาติและกลิ่นหอมหวานเพื่อให้เด็กรู้สึกดีกับการแปรงฟัน โดยสามารถเลือกเป็นยาสีฟัน Curaprox Kids กลิ่นสตรอว์เบอร์รี สูตรฟลูออไรด์ 950 ppm ซึ่งมีรสชาติและกลิ่นหอมหวานของสตรอว์เบอร์รีเหมาะสำหรับการแปรงฟันของลูกน้อยเพื่อป้องกันฟันผุเพราะมีส่วนผสมของฟลูออไรด์อยู่ด้วย
• เด็กอายุ 6 ปีขึ้นไป เป็นช่วงวัยที่เราสามารถเลือกแปรงสีฟันที่มีขนาดใหญ่มากขึ้นพร้อมกับเพิ่มปริมาณของยาสีฟันมากขึ้นได้แล้วโดยสามารถใช้ยาสีฟัน Curaprox Kids สูตรฟลูออไรด์ 1450 ppm ที่มาพร้อมรสชาติแตงโมผสมกับปริมาณของฟลูออไรด์ที่เพิ่มขึ้นช่วยป้องกันลูกฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ร่วมกับการสอนแปรงฟันอย่างถูกวิธีเพื่อป้องกันลูกฟันผุจากการแปรงฟันขจัดเศษอาหารไม่สะอาด

วิธีการแปรงฟันให้กับลูกน้อย

เมื่อเด็กอยู่ในช่วงวัยที่มีฟันน้ำนมขึ้นทุกซี่แล้ว การแปรงฟันอย่างเป็นกิจวัตรและถูกวิธีเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้ โดยการแปรงฟันให้ลูกน้อยเพื่อป้องกันลูกฟันผุ ซึ่งในช่วงที่เด็กมีฟันซี่แรกจนถึงสามขวบควรให้คุณพ่อหรือคุณแม่แปรงฟันให้ เพราะในช่วงนี้เด็กมักจะไม่ให้ความร่วมมือเท่าใดนัก จึงควรมีเทคนิคในการจับให้เด็กอยู่นิ่งด้วยการใช้สองขาของคุณแม่จับหนีบแขนของลูกน้อยให้อยู่แนบลำตัว หรือหากมีอาการดิ้นมากนักสามารถล็อกแขนเด็กด้วยขาทั้งสองข้างของคุณพ่อหรือคุณแม่ได้ จากนั้นก็ใช้มือแหวกริมฝีปากเพื่อเริ่มแปรงได้เลย และแนะนำว่าควรหมั่นเช็ดฟองออกด้วยเพื่อป้องกันการสำลักที่อาจตามมาได้

ส่วนเทคนิคที่จะใช้ในการแปรงฟันให้กับลูกน้อย จะเป็นการใช้เทคนิคการแปรงแบบ Horizontal scrub ซึ่งเป็นการแปรงแบบขยับสั้นๆ ในแนวนอนประมาณ 10 ครั้งต่อ 1 ตำแหน่ง จากนั้นก็ขยับเคลื่อนไปบริเวณถัดไป โดยสรุปเป็นขั้นตอนได้ดังนี้

• ขั้นตอนที่ 1 เริ่มแปรงจากฟันด้านซ้ายบนในแนวนอน ค่อยขยับแปรงสีฟันอย่างเบามือ 10 ครั้งต่อ 1 ตำแหน่งจากนั้นไล่มาฟันหน้าบนด้านริมฝีปากและไปต่อยังฟันบนด้านขวาทางฝั่งแก้ม
• ขั้นตอนที่ 2 ให้วนแปรงสีฟันเข้าไปแปรงฟันด้านในฝั่งติดเพดานปากโดยไล่จากฟันบนฝั่งขวาไปยังฝั่งซ้ายด้วยการขยับแปรงสีฟันในแนวนอนเหมือนเดิม
• ขั้นตอนที่ 3 แปรงฟันด้านล่างฝั่งแก้มโดยวนจากทางซ้ายไล่ไปทางขวาด้วยการแปรงอย่างเบามือในแนวนอนตามแบบเทคนิค Horizontal scrub
• ขั้นตอนที่ 4 วนเข้าไปแปรงฟันด้านล่างฝั่งลิ้นจากทางขวาไล่มาทางซ้าย
• ขั้นตอนที่ 5 ให้แปรงฟันด้านบดเคี้ยวทั้งบนล่างและซ้ายขวาโดยวางแปรงลงตรงๆ ให้ปลายขนแปรงวางอยู่ด้านบนแล้วขยับแปรงสั้นๆ ประมาณ 20 ครั้ง
• ขั้นตอนที่ 6 ทำความสะอาดลิ้นด้วยการให้ลูกน้อยแลบลิ้นออกมายาวๆ แล้วแปรงที่ลิ้นเบาๆ จากนั้นให้ลูกน้อยบ้วนปากเพียงเล็กน้อยเพื่อให้ฟลูออไรด์จากยาสีฟันยังคงเหลืออยู่ในช่องปากมากที่สุด และควรใช้แปรงซอกฟันเพื่อทำความสะอาดซอกฟันร่วมด้วย

การแปรงฟันให้กับลูกน้อยนั้นสิ่งสำคัญที่ต้องทำอย่างพิถีพิถัน ดังนั้น ในช่วงที่ลูกน้อยมีอายุ 3 – 12 ปีคุณพ่อคุณแม่ก็ยังต้องคอยตรวจเช็กหรือแปรงฟันให้ลูกน้อยซ้ำอีกครั้ง เพื่อป้องกันการแปรงฟันไม่ทั่วถึงจนเกิดฟันผุตามมาได้ ซึ่งการแปรงฟันซ้ำให้เด็กๆ ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ไม่ต้องกังวลไป เพราะเราได้นำเอาเคล็ดลับดีๆ ในการช่วยทำให้สามารถแปรงฟันซ้ำให้ลูกน้อยได้ง่ายมากขึ้นมาฝากแล้ว

เคล็ดการแปรงฟันให้กับลูกน้อย

สำหรับเคล็ดลับในการแปรงฟันให้กับลูกน้อยเพื่อป้องกันลูกฟันผุนี้มีอยู่ด้วย 3 วิธี ได้แก่

ใช้การเล่านิทานเข้ามาจูงใจ

เด็กเล็กส่วนใหญ่มักชื่นชอบการฟังนิทานเรื่องเล่า ซึ่งคุณพ่อคุณแม่สามารถสอดแทรกหลักเหตุผลในการกระทำหรือเรียนรู้สิ่งต่างๆ ไว้ในนิทานต่างๆ ได้เช่นกัน แม้กระทั่งการแปรงฟัน โดยนิทานที่เล่าอาจเป็นการสอดแทรกเหตุผลที่ต้องแปรงฟัน ต้นเหตุของการเกิดฟันผุ แมงกินฟันหรือสอดแทรกเหตุผลและวิธีที่เราควรแปรงฟันให้สะอาดเอาไว้ เพื่อสร้างความเข้าใจในความสำคัญของการแปรงฟันมากขึ้นนั่นเอง

การเลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม

แปรงสีฟันที่เหมาะสำหรับลูกน้อยที่เพิ่งเริ่มแปรงฟันนั้นควรเป็นแปรงสีฟันขนนุ่มเพื่อไม่ให้เกิดแผลจากการแปรงจนลูกรู้สึกระคายเคืองและไม่ชอบการแปรงฟันในที่สุด ลักษณะขนแปรงควรเป็นแบบหน้าตัด ปลายมนเพื่อการทำความสะอาดผิวฟันได้อย่างทั่วถึง โดยสามารถเลือกเป็นแปรงสีฟัน CURAPROX BABY สำหรับเด็กวัย 6 เดือนถึง 5 ปี ซึ่งถูกออกแบบมาให้เหมาะสมกับการดูแลสุขภาพช่องปากในกลุ่มเด็กวัยฟันน้ำนม และในช่วงอายุที่มากกว่า 5 ปีขึ้นไป สามารถเลือกใช้ CURAPROX Kids ultra soft สำหรับช่วงวัยที่มีฟันแท้เริ่มขึ้น มีขนแปรงนุ่มและด้ามแปรงทรงแปดเหลี่ยมช่วยฝึกวิธีการแปรงฟันแบบผู้ใหญ่ได้ง่ายยิ่งขึ้น เริ่มปรับพฤติกรรมตั้งแต่วัยเด็ก เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเหงือกในอนาคต

ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ที่มีรสชาติของผลไม้

การเลือกใช้ยาสีฟันที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์แต่รสชาติอ่อนโยน ไม่เผ็ดหรือแสบปากเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ลูกน้อยรักการแปรงฟันมากขึ้น โดยอาจเลือกยาสีฟันที่มีส่วนผสมที่มีกลิ่นหอมเพื่อจูงใจให้ลูกน้อยชื่นชอบในการแปรงฟัน โดยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ที่คุณสามารถเลือกให้ลูกน้อยใช้ได้นั้นเราขอแนะนำเป็น CURAPROX Kids ซึ่งมีรสชาติที่เด็กๆ ชื่นชอบอย่าง สตอว์เบอร์รี และแตงโม 

สรุป

การแปรงฟันให้กับเด็กเล็กเพื่อป้องกันลูกฟันผุนั้นเป็นเรื่องที่ต้องปลูกฝังและพยายามทำให้เด็กเกิดความรู้สึกที่ดีต่อการแปรงฟัน เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพช่องปากในอนาคตได้ เพราะความสำคัญของการแปรงฟันและดูแลสุขภาพช่องปากนี้ควรเริ่มต้นตั้งแต่วัยเด็ก ซึ่งอาจมีขั้นตอนมากมายแต่รับรองได้เลยว่าผลที่ได้จากการป้องกันลูกฟันผุนี้ย่อมคุ้มค่าอย่างแน่นอน

ที่มา

เด็กไทยฟันผุอื้อ จนน่าตกใจ 3 ขวบ​ 53% 5​ ขวบ 76%  โตหน่อย 12​ ปี 52% ผุถาวร

ดูแลฟันซี่แรก เริ่มต้นได้ตั้งแต่แรกเกิด

มาแปรงฟันให้ลูกน้อยอย่างถูกวิธีกันเถอะ

12 ข้อแนะนำดูแลฟันเด็กแรกเกิด ถึง 12 ขวบ