โดยปกติแล้ว การทำความสะอาดช่องปากให้สะอาดมักจะเน้นย้ำให้แปรงฟันเป็นหลัก แปรงให้ถูกวิธีเพื่อความสะอาดและสุขภาพของฟัน แต่ภายในช่องปากยังมีอวัยวะอื่นอยู่ด้วย นั่นก็คือลิ้นที่เอาไว้ใช้เพื่อรับรสชาติของสิ่งต่าง ๆ ที่ทานเข้าไป และใช้ในการเปล่งเสียงเพื่อพูดคำต่าง ๆ แต่จริง ๆ แล้วเราควรแปรงลิ้นหรือไม่ และแปรงอย่างไรให้ถูกวิธี มาหาคำตอบไปด้วยกันในบทความนี้ของ Curaprox กันเลย

ทำความรู้จักกับลิ้น อวัยวะสำคัญที่ช่วยให้การกินของเรามีสีสัน

เพราะลิ้นคืออวัยวะสำคัญในการรับรสชาติ จากการที่มีปุ่มรับรสอยู่บนตัวลิ้นนี้เอง ถ้าปุ่มรับรสของเราสัมผัสกับน้ำตาล ปุ่มรับรสก็จะเปลี่ยนสัญญาณของน้ำตาลไปเป็นสัญญาณประสาท และส่งมันวิ่งตรงไปยังที่สมองของเรา ก่อนที่สมองนั้นก็จะตีความออกมาว่า “นี่คือรสอะไร” นั่นเอง 

แล้วลิ้นรับรสชาติได้ยังไงกันล่ะ?

ซึ่งในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันว่า ลิ้นสามารถรับรู้รสได้ถึง 5 รสชาติคือ หวาน เค็ม เปรี้ยว ขม และกลมกล่อม โดยหลาย ๆ คนอาจจะไม่ค่อยรู้จักรสกลมกล่อมเท่าไร แต่ถ้าให้พูดง่าย ๆ ก็คือรสชาติจากผงชูรสหรือรสอูมามิที่ถูกพูดถึงบ่อยครั้งในอาหารญี่ปุ่นนั่นเอง โดยผงชูรสก็คือโมโนโซเดียมกลูตาเมต ซึ่งเป็นกรดอะมิโนชนิดหนึ่ง เป็นสารสื่อประสาทที่กระตุ้นความอยากอาหารได้ เหมือนเราเอากระดูกไก่ไปต้มซุป และรสชาติที่เราได้จากน้ำซุปกระดูกไก่ก็คือ รสอูมามิ

ส่วนรสเผ็ด จริง ๆ แล้วไม่ใช่รสชาติที่ลิ้นจะรับรสได้ แต่เผ็ดเป็นอาการระคายเคืองลิ้นที่ใช้กระบวนการในการส่งสัญญาณไปถึงประสาทแบบเดียวกันกับความรู้สึกเจ็บปวด ซึ่งภายในปากของคนเรามีตัวรับรู้ความเจ็บปวดอยู่เยอะมาก โดยจะคอยส่งสัญญาณไปที่สมอง ผ่านกลไกความเจ็บปวด แล้วค่อยตีความออกมาว่า “นี่คือรสเผ็ด” 

ปุ่มรับรสเสื่อม ปัญหาใหม่ของคนไทยที่เริ่มเป็นกันมากขึ้น

ทางสถาบันโภชนาการมีการศึกษาวิจัยที่เปรียบเทียบกับคนญี่ปุ่น ปรากฎว่าคนไทยมีระดับที่เริ่มรู้รสที่สูงขึ้น นั่นจึงแปลว่าเราจำเป็นต้องปรุงรสเยอะ กว่าเราจะรับรู้รสชาติว่ามันคือรสอะไร ทั้งรสหวาน รสเค็ม รสเปรี้ยว และรสขม ค่าเฉลี่ยเต็ม 5 ของคนไทยจะอยู่ที่ 4 ของคนญี่ปุ่นจะอยู่ที่ไม่เกินระดับ 3 

ในขณะที่รสกลมกล่อม คนญี่ปุ่นก็ยังเริ่มรับรู้รสได้ที่ระดับประมาณ 3 ส่วนของคนไทยคือ 5 จากระดับ 6 โดยในบางรายหนักกว่านั้น คือให้ลองทดสอบที่ระดับ 6 แล้วยังไม่รับรู้รสเลยก็มี พอสอบถามเพิ่มเติมถึงได้รับรู้ว่า เป็นคนทานผงชูรสอยู่เป็นประจำนั่นเอง

และเพราะว่าการรับรู้รสสำคัญกับเรื่องรับประทานอาหาร ยิ่งมีระดับการรับรู้รสสูงเท่าไหร่ แปลว่าเราต้องยิ่งเติมเครื่องปรุงที่เยอะขึ้นจึงจะรู้รสได้ ยิ่งเติมน้ำตาล น้ำปลาเยอะ ก็แปลว่าเราก็บริโภคน้ำตาล น้ำปลาต่อวันเป็นจำนวนที่มากขึ้นไปด้วย การบริโภคน้ำตาลมาก ๆ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน และโรคฟันผุ หากบริโภคน้ำปลา หรือเกลือมาก ก็ส่งผลถึงโรคไต ความดันโลหิตสูง และมะเร็งกระเพาะอาหารตามมา

สำหรับคนที่ติดทานอาหารที่มีรสชาติจัด แล้วกังวลว่ามีปัญหาที่ปุ่มรับรส หรือมีปัญหาที่ลิ้นหรือไม่ ก็ให้ลองส่งกระจกดูว่า ที่ลิ้นมีคราบขาว หรือที่เราเรียกว่า คราบจุลินทรีย์อยู่รึเปล่า และถ้าหากมี ก็ให้ใช้แปรงทำความสะอาด โดยการแปรงลิ้นจะเป็นการช่วยกำจัดคราบจุลินทรีย์ออกไป และยังมีงานวิจัยอีกด้วยว่า การแปรงลิ้นจะช่วยให้ปุ่มรับรู้รสที่ลิ้นทำงานได้ดียิ่งขึ้น พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงของโรคต่าง ๆ ภายในช่องปากและฟันได้อีกด้วย

ทำไมเราต้องแปรงลิ้น จริง ๆ แล้วจำเป็นไหมนะ?

การแปรงลิ้นเป็นสิ่งจำเป็นที่เราต้องทำเป็นประจำ เนื่องจากลิ้นมีลักษณะเป็นปุ่มเล็ก ๆ มีหน้าที่รับรสอาหารต่าง ๆ ซึ่งเป็นที่ชื่นชอบของเชื้อแบคทีเรีย และจุลินทรีย์บางชนิดเป็นอย่างมาก หากเราแปรงฟันโดยไม่แปรงลิ้น เชื้อโรคที่เกาะแน่นอยู่ที่ลิ้นก็จะไม่ถูกกำจัดออกไป ปล่อยไว้อาจทำให้มีกลิ่นปากและฟันผุได้นั่นเอง

รวมวิธีการแปรงลิ้นให้ถูกวิธี ทำได้ง่ายด้วยตัวคุณเอง

1. เตรียมแปรงสีฟันที่มีขนอ่อน ๆ นุ่ม ไม่แข็งจนเกินไป เพราะจะทำให้ลิ้นบาดเจ็บได้ง่าย แต่ถ้าหากสะดวก ก็ขอแนะนำให้หาซื้อที่แปรงลิ้นโดยเฉพาะมาใช้งานจะดีกว่า
2. ยืนหน้ากระจกแล้วแลบลิ้นออกมาให้ได้ยาวมากที่สุดเท่าที่จะทำได้
3. วางแปรงลงบนลิ้นในแนวขวางโดยที่ไม่จำเป็นจะต้องใช้ยาสีฟัน แล้วค่อย ๆ แปรงเบา ๆ ไม่ควรใช้แปรงล้วงเข้าไปด้านใน เนื่องจากจะทำให้เกิดการอยากอาเจียนได้
4. แปรงจากข้างในออกมาด้านหน้า ทำซ้ำวนไปเรื่อย ๆ  จนกว่าจะรู้สึกว่าลิ้นของเรานั้นสะอาด หลังจากนั้นให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด เพื่อนำแบคทีเรียที่ถูกทำความสะอาดออกจากลิ้น ให้หมดไปจากช่องปาก
5. นอกจากการแปรงลิ้นแล้ว เราก็ควรใช้แปรงสีฟันแปรงเบา ๆ ที่กระพุ้งแก้ม เพื่อลดการสะสมของเชื้อแบคทีเรียด้วยเช่นกัน

สรุป

เพราะลิ้นนั้นคืออวัยวะสำคัญที่ทั้งใช้ในการรับรสชาติของอาหารที่ทานเข้าไป รวมไปถึงใช้ในการเปล่งเสียงต่าง ๆ ออกมาเพื่อพูดคุยในชีวิตประจำวัน การรักษาความสะอาดอย่างการแปรงลิ้นเป็นประจำ นอกจากจะได้ในเรื่องของความสะอาดแล้ว ก็ยังช่วยในเรื่องของกลิ่นปากที่ทำร้ายความมั่นใจของคนเรา แต่สิ่งที่สำคัญที่สุด คือการรักษาฟันให้สะอาดด้วยการแปรงฟันอย่างสม่ำเสมอ และดูแลรักษาฟันของเราให้มีสุขภาพที่ดี นั่นจึงจะทำให้สุขภาพช่องปากของเรานั้นดำเนินไปได้ด้วยดีนั่นเอง

ซึ่งผลิตภัณฑ์แปรงสีฟันและยาสีฟันของ Curaprox นั้น นอกจากจะได้การรับรองอย่างเป็นมาตรฐานสากลแล้ว ผลิตภัณฑ์ของเรายังถูกออกแบบมาเพื่อให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพช่องปาก มากกว่าแค่ฟันที่ขาวและการมีลมหายใจที่หอมสดชื่นเพียงเท่านั้น เพราะการมีสุขภาพช่องปากที่ดี จะเป็นปัจจัยที่สำคัญสำหรับร่างกายที่สมบูรณ์จากภายในถึงภายนอกนั่นเอง