รีเทนเนอร์ หรือเครื่องมือคงสภาพฟัน คือเครื่องมือสำหรับคงสภาพฟันหลังจากถอดอุปกรณ์จัดฟันออก การสวมรีเทนเนอร์อย่างสม่ำเสมอ จะช่วยป้องกันฟันเคลื่อนตัวกลับไปตำแหน่งเดิม หรือฟันเคลื่อนผิดรูปไปจากเดิม และในบางกรณี อาจใช้ช่วยจัดตำแหน่งฟัน เพื่อแก้ปัญหาฟันห่าง หรือรักษาอาการผิดปกติทางช่องปากบางชนิดได้ด้วย ฉะนั้น การทำความสะอาดและกำจัดหินปูนบนรีเทนเนอร์จึงเป็นสิ่งจำเป็น เพราะเราจำเป็นจะต้องสวมมันไว้ในปากขณะใช้ชีวิตประจำวันนั่นเอง

ประเภทของรีเทนเนอร์ในปัจจุบัน
รีเทนเนอร์แบบลวดเส้นเดียว
ทำมาจากแผ่นอะคริลิกขนาดพอดีกับเพดานปาก ซึ่งเชื่อมกับโลหะที่มีลักษณะเป็นวงสำหรับครอบซี่ฟันไว้ คอยยึดรีเทนเนอร์ไม่ให้หลุดออกจากตำแหน่ง โดยควรที่จะถอดออกก่อนรับประทานอาหาร และนำมาทำความสะอาดเป็นประจำ
รีเทนเนอร์แบบใส
ทำมาจากพลาสติกใส มีลักษณะคล้ายแผงฟันบนและล่าง สามารถถอดออกเพื่อทำความสะอาดได้เช่นเดียวกับรีเทนเนอร์แบบลวดเส้นเดียว แต่แตกหักได้ง่ายกว่า เนื่องจากเป็นพลาสติก
รีเทนเนอร์ชนิดถาวร
รีเทนเนอร์ชนิดถาวรหรือ รีเทนเนอร์แบบติดแน่น ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ผู้ที่เสี่ยงฟันล้มติดรีเทนเนอร์ชนิดนี้ไว้บริเวณแผงฟันล่างด้านหน้า โดยอาจจำเป็นต้องติดไว้เป็นเวลา 2 ถึง 3 เดือน หรือนานหลายปีเพื่อไม่ให้ฟันล้ม

การทําความสะอาดรีเทนเนอร์ ต้องทำอย่างไร
รีเทนเนอร์แบบลวดเส้นเดียว และรีเทนเนอร์แบบใส (ประเภทถอดได้)
เครื่องมือคงสภาพฟันทั้ง 2 แบบนั้น สามารถถอดออกได้เหมือนกัน และมีวิธีทำความสะอาด ดังนี้
- หลังถอดออกมา ให้ล้างคราบสกปรกที่รีเทนเนอร์ทันที เพราะหากปล่อยทิ้งเอาไว้ อาจทำให้ทำความสะอาดได้ยากยิ่งขึ้น
- ใช้แปรงสีฟันชนิดขนนุ่มกับน้ำอุ่น ที่ผสมยาสีฟันหรือน้ำยาล้างจานในปริมาณเล็กน้อย แปรงทำความสะอาดรีเทนเนอร์เบา ๆ หลังรับประทานอาหารทุกครั้ง
- ใช้ก้านสำลีขนาดเล็กเช็ดบริเวณร่องในรีเทนเนอร์ ซึ่งเป็นจุดที่ยากต่อการทำความสะอาดด้วยแปรงสีฟัน
- ปรึกษาทันตแพทย์ก่อนแช่รีเทนเนอร์กับน้ำยาบ้วนปาก หรือน้ำยาทำความสะอาดฟันปลอม และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเสมอ
- ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ใช้สารละลายพิเศษสำหรับทำความสะอาดรีเทนเนอร์โดยเฉพาะ อย่างเม็ดฟู่ทำความสะอาดรีเทนเนอร์ เพื่อกำจัดคราบฝังแน่นที่ทำความสะอาดได้ยาก
รีเทนเนอร์ชนิดถาวร (ประเภทติดแน่น)
รีเทนเนอร์ชนิดถาวรเป็นอุปกรณ์ที่ยึดติดอยู่กับฟันตลอดเวลา ไม่สามารถถอดออกมาได้ จึงควรหมั่นใช้ไหมขัดฟันกำจัดสิ่งสกปรก ด้วยการปฏิบัติตามคำแนะนำดังต่อไปนี้
- ร้อยไหมขัดฟันเข้าไประหว่างรีเทนเนอร์และฟันล่าง โดยอาจใช้เข็มร้อยไหมขัดฟันเพื่อช่วยให้ร้อยได้ง่ายขึ้น
- จับไหมขัดฟันแต่ละข้าง แล้วดึงไหมขัดฟันขึ้นและลงระหว่างซี่ฟันเพื่อกำจัดสิ่งสกปรก โดยดึงให้ไหมขัดฟันลงลึกไปถึงบริเวณขอบเหงือกด้วย
- และสามารถใช้แปรงซอกฟันร่วมกับไหมขัดฟันได้ โดยให้จิ้มหัวแปรงซอกฟันเข้าไปในระหว่างซอกฟัน โดยหากต้องออกแรงอัดเข้าไป แปลว่าหัวแปรงอาจมีขนาดใหญ่เกินไป ต้องลดขนาดหัวแปรงลง
และใครที่กำลังมองหาแปรงซอกฟันอยู่ ทาง Curaprox ขอแนะนำแปรงซอกฟัน Curaprox CPS ที่เป็นแปรงซอกฟันที่ถูกดีไซน์มาเป็นอย่างดี โดยได้รับการออกแบบมาให้สามารถถอดเปลี่ยนหัวแปรงได้ เพื่อให้ตอบโจทย์ทุกการรักษา ไม่ว่าจะเป็นผู้ใช้งานทั่วไป ผู้ติดเครื่องมือจัดฟัน ผู้มีปัญหาโรคเหงือก หรือแม้กระทั่งผู้มีรากฟันเทียม
อีกทั้งตัวผลิตภัณฑ์ยังได้มีการออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อให้สามารถถอดเปลี่ยนหัวแปรงได้ง่าย ลดการสัมผัสด้วยมือเพื่อความสะอาดของตัวหัวแปรง พร้อมทั้งยังสามารถเลือกขนาดที่เหมาะสมตามสภาพช่องปากของแต่ละบุคคล ได้ด้วยตัวช่วยอย่างอุปกรณ์วัดขนาดซอกฟัน (Interdental Access Probe) ที่มีมาให้ นอกจากนั้น ยังมีการการันตีคุณภาพของลวดที่แข็งแรง และปลอดภัยจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์อีกด้วยเช่นกัน
- ออกแรงถูให้ชิดกับฟันแต่ละด้าน โดยแนบเข้ากับฟันแต่ละด้านขณะที่ขัด และให้เริ่มแปรงซอกฟันจากด้านใน เพื่อให้สะอาดอย่างทั่วถึง ซึ่งหากไม่ถนัด ก็สามารถที่จะดัดแกนของแปรงซอกฟันให้เหมาะสมกับช่องปากได้เช่นกัน
- ผู้ที่มีปัญหาในการใช้ไหมขัดฟันและแปรงซอกฟันควรปรึกษาทันตแพทย์ เพื่อรับคำแนะนำในการใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกต้อง

เคล็ดลับการดูแลรักษารีเทนเนอร์ ทำได้ง่ายด้วยตัวเรา
- รีเทนเนอร์จะต้องได้รับการทำความสะอาดเป็นประจำทุกวัน และควรทำความสะอาดในทันทีที่ถอดออกจากปาก ในขณะที่รีเทนเนอร์ยังเปียกอยู่ จะทำให้สามารถขจัดสิ่งสกปรกออกไปได้ง่าย ก่อนที่คราบเหล่านั้นจะแข็งตัว เมื่อปล่อยให้รีเทนเนอร์แห้งหรือทิ้งไว้นาน ก็อาจทำให้ทำความสะอาดได้ยากยิ่งขึ้น
- การทำความสะอาดรีเทนเนอร์ ควรล้างในน้ำที่มีอุณหภูมิปกติ ใช้แปรงสีฟันที่มีขนอ่อนนุ่ม แปรงเบา ๆ ด้วยยาสีฟัน ซึ่งควรใช้ยาสีฟันเพียงเล็กน้อย ร่วมด้วยในการแปรงทำความสะอาดรีเทนเนอร์
- การทำความสะอาดด้วยการแช่ในยาเม็ดฟู่สำหรับทำความสะอาดฟันปลอม หรือแช่ในน้ำส้มสายชูเจือจางในกรณีที่มีคราบหินปูนสะสมเป็นสิ่งที่ทำได้ แต่ก็ไม่ควรทำบ่อยเกินไป ควรใช้ในกรณีที่เริ่มมีคราบติดฝังแน่นบนรีเทนเนอร์เท่านั้น
- การแช่รีเทนเนอร์ ต้องทำตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์นั้นๆอย่างถูกต้อง
- ห้ามลวกรีเทนเนอร์ด้วยน้ำร้อน เพราะเสี่ยงที่จะทำให้รีเทนเนอร์ผิดรูปได้ รวมไปถึงควรหลีกเลี่ยงการนำรีเทนเนอร์ไปเก็บไว้ในที่ร้อน หรือใกล้ความร้อน นอกจากนั้น การนำไปแช่ในน้ำยาบ้วนปากไว้นาน ๆ ก็จะไม่เป็นผลดีต่อรีเทนเนอร์ด้วยเช่นกัน เนื่องจากน้ำยาบ้วนปากมักมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ ซึ่งสามารถสร้างความเสียหาย ให้กับแผ่นพลาสติกของรีเทนเนอร์ได้
- เก็บรีเทนเนอร์ให้เหมาะสม โดยจะต้องห่างจากมือเด็ก ห่างจากสัตว์เลี้ยง และไม่วางทิ้งบนกระดาษทิชชู ผ้าเช็ดปาก หรือห่อไว้ เพราะอาจจะทำให้ลืม หรือหยิบไปทิ้งได้นั่นเอง
- ไม่ควรให้รีเทนเนอร์สัมผัสกับสารเคมีใด ๆ ทั้งสิ้น เนื่องจากตัวรีเทนเนอร์นั้นเป็นสิ่งที่ต้องสวมเข้าไปในช่องปาก
- เมื่อฟันเริ่มคงที่ และใส่รีเทนเนอร์เฉพาะตอนนอนแล้ว หลังจากถอดและทำความสะอาดเรียบร้อย ให้นำรีเทนเนอร์แช่ในแก้วน้ำ หรือใส่กล่องปิดสนิทและมีสำลีชุ่มน้ำอยู่ภายใน
- ควรนำรีเทนเนอร์ไปให้ทันตแพทย์ตรวจเช็ค และทำความสะอาดตามเวลาที่ทันตแพทย์จัดฟันนัดไว้ ซึ่งบ่อยครั้งที่จะมีหินปูนเกาะติดอยู่ที่รีเทนเนอร์ กรณีนี้ไม่แนะนำให้กำจัดออกด้วยตนเอง แต่ควรนำรีเทนเนอร์ไปพบทันตแพทย์ เพราะอาจทำให้รีเทนเนอร์เสียหายอย่างถาวรได้หากกระทำด้วยตัวเราเอง
- หากรีเทนเนอร์เสียหาย ต้องรีบนำไปให้ทันตแพทย์ตรวจดูว่าสามารถซ่อมแซมได้หรือไม่ หรือกรณีที่หายก็ต้องรีบทำใหม่ เพราะรีเทนเนอร์เป็นอุปกรณ์ที่ผู้จัดฟันทุกคนต้องใส่อย่างต่อเนื่องไปอีกช่วงระยะเวลาหนึ่ง
- ความสะอาดของกล่องใส่รีเทนเนอร์ก็เป็นเรื่องที่สำคัญ สามารถทำความสะอาดได้โดยใช้น้ำกับสบู่ทั่วไปล้างให้สะอาดและเช็ดให้แห้ง ไม่ควรเอารีเทนเนอร์ห่อทิชชู ใส่กระเป๋า หรือตั้งไว้ที่โต๊ะอาหาร เพราะอาจจะโดนกระแทกจนรีเทนเนอร์หักหรือแตกได้ ทางที่ดีควรใส่ไว้ในกล่องที่แข็งแรงเพื่อป้องกันเหตุการณ์ดังกล่าว
สรุป
การทําความสะอาดรีเทนเนอร์ เป็นสิ่งที่ควรทำ ซึ่งต้องทำอย่างเป็นประจำและสม่ำเสมอ เพราะสิ่งนี้เป็นสิ่งที่ต้องสวมเข้าไปในช่องปาก เพื่อคงสภาพฟันไม่ให้เคลื่อนออกจากจุดที่ต้องการ หากไม่รักษาความสะอาดให้ดี ก็จะส่งผลต่อสุขภาพช่องปากและฟัน จนทำให้เกิดผลเสียเป็นอย่างมากได้ และการหมั่นทำความสะอาดนี่เอง ก็จะเป็นการช่วยให้รีเทนเนอร์นั้นสามารถอยู่ให้เราใช้งานไปได้นาน ๆ เช่นกัน








