เรื่องของช่องปากเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจอยู่เสมอ ทำให้หลายคนมองหาสิ่งที่ดีที่สุดในการนำมาดูแลปากและฟันให้แข็งแรง ‘ยาสีฟัน’ ซึ่งเป็นสิ่งหนึ่งที่ต้องใช้เป็นประจำทุกวัน และมีส่วนช่วยในการทำความสะอาด คนส่วนใหญ่จึงมักเลือกยาสีฟันกันอย่างพิถีพิถันเพื่อสุขอนามัยของช่องปากที่ดี 

แน่นอนว่า เมื่อพูดถึงการเลือกยาสีฟัน หลายคนก็ต้องนึกถึงส่วนประกอบสำคัญในยาสีฟัน นั่นก็คือ ‘ฟลูออไรด์’ เพราะเคยได้ยินกันตั้งแต่เด็กๆ แล้วว่า จะเลือกยาสีฟันก็ต้องเลือกที่มีฟลูออไรด์เป็นส่วนประกอบ

แต่ว่าการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์นั้นเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับการดูแลสุขภาพช่องปากจริงหรือ? ยิ่งไปกว่านั้นแล้วเคยสงสัยหรือไม่ว่า ฟลูออไรด์คืออะไรกันแน่ มีประโยชน์อย่างไร และจำเป็นหรือไม่ว่ายาสีฟันต้องมีฟลูออไรด์ มาหาคำตอบไปพร้อมกันเลยดีกว่า

ฟลูออไรด์ คืออะไร

ฟลูออไรด์ คือ แร่ธาตุชนิดหนึ่งที่สามารถพบได้ตามธรรมชาติทั้งจากดิน หิน น้ำโดยเฉพาะในน้ำบาดาล และสามารถพบได้ในอาหารอย่างใบชา อาหารทะเล เนื้อสัตว์และผักด้วยเช่นกัน โดยฟลูออไรด์จะมีคุณสมบัติที่สามารถป้องกันฟันผุได้

ประโยชน์ของฟลูออไรด์

หากกล่าวถึงประโยชน์ของฟลูออไรด์จะขึ้นอยู่กับการใช้งาน ซึ่งการใช้ฟลูออไรด์เพื่อป้องกันฟันผุ จะมีอยู่ 2 วิธีคือ

• การใช้เฉพาะที่ (Topical effect) อย่างการเคลือบผิวฟันด้วยฟลูออไรด์ การใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์หรือวิธีการอื่นๆ ซึ่งเป็นการใช้จากภายนอก
• การใช้เพื่อผลทางระบบ (Systemic effect) หรือการรับประทานเข้าไป เพื่อให้ฟลูออไรด์เข้าไปในเนื้อฟัน ช่วยต่อต้านกรดที่เกิดจากเชื้อจุลินทรีย์ สามารถป้องกันฟันผุได้ ทั้งนี้ควรปรึกษาแพทย์ก่อนทำการใช้งาน

สำหรับการใช้งานทั้ง 2 วิธีนี้ การใช้เฉพาะที่จะเห็นผลได้มากกว่า เพราะฟลูออไรด์จะไปสะสมอยู่ในตัวฟันทำให้ผลึกเคลือบฟันแข็งแรงมากขึ้น สามารถทนต่อกรดที่ทำให้ฟันผุได้ดีขึ้น อีกทั้งยังช่วยยับยั้งการละลายตัวและกระตุ้นให้เกิดการสะสมของแร่ธาตุที่ผิวฟันช่วยให้ฟันผุให้ระยะเริ่มแรกหายได้ 

อันตรายของการใช้ฟลูออไรด์

การใช้ฟลูออไรด์ควรอยู่ในปริมาณที่มีการกำหนดไว้ เช่น ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์จะแนะนำให้ใช้ที่ความเข้มข้นได้ไม่เกิน 1,500 ในล้านส่วน (ppm) โดยสามารถเริ่มใช้ได้ตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้นหรืออายุประมาณ 6 เดือนในรูปแบบของยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ซึ่งจะใช้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น และเมื่อโตขึ้นปริมาณการใช้งานนี้จะแตกต่างกันไปตามแต่ละช่วงวัย ซึ่งหากใช้ในปริมาณที่เหมาะสมต่อเนื่องกันจะไม่เป็นอันตรายใดๆ ต่อร่างกาย

แต่ในกรณีที่ได้รับมากเกินไปนั้น ฟลูออไรด์สามารถสร้างอันตรายให้แก่ร่างกายได้ซึ่งส่วนใหญ่จะเกิดจากการกินเข้าไป เช่น การกลืนยาสีฟันหรือน้ำยาบ้วนปากที่ผสมฟลูออไรด์เข้าไปในปริมาณมาก ซึ่งหากเกิดอาการผิดปกติเช่น การคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ควรรีบพบแพทย์โดยทันที ดังนั้น การใช้ฟลูออไรด์จึงควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์หรือเป็นไปตามคำแนะนำที่ข้างหลอดยาสีฟันระบุไว้

ยาสีฟันจำเป็นต้องมีฟลูออไรด์หรือไม่

ฟลูออไรด์เป็นสารจำเป็นอย่างหนึ่งซึ่งมีคุณสมบัติในการป้องกันฟันผุได้ดีและราคาจับต้องได้ ทันตแพทย์จึงแนะนำให้ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์เป็นส่วนผสมในปริมาณไม่เกิน 1,500 ppm ซึ่งเป็นปริมาณที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกายและยังช่วยยับยั้งการเกิดฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพเมื่อใช้งานอย่างถูกวิธี

หากแพ้ฟลูออไรด์ ควรใช้ยาสีฟันแบบใด

สำหรับบางคนที่มีอาการแพ้ฟลูออไรด์สามารถเลือกใช้ยาสีฟันที่ไม่มีการผสมฟลูออไรด์เข้าไปได้เช่นกัน เพราะในปัจจุบันมีการคิดค้นสารทดแทนอย่างเอนไซม์ที่ช่วยยับยั้งแบคทีเรีย ซึ่งเอนไซม์เป็นส่วนประกอบหนึ่งในน้ำลาย ที่มีหน้าที่ต่อต้านการเจริญเติบโดของแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุหนึ่งของโรคฟันผุ การพึ่งพิงกลไกธรรมชาติในการกระตุ้นการทำงานของน้ำลายจึงสามารถช่วยป้องกันฟันผุได้อีกรูปแบบหนึ่ง

อย่างไรก็ตามวิธีการที่สามารถช่วยป้องกันโรคภายในช่องปากและช่วยทำให้ฟันสะอาดได้อย่างแน่นอนที่สุด คือ การรักษาความสะอาดภายในช่องปาก นั่นคือ การแปรงฟัน 2 เวลา เช้าและก่อนนอนอย่างถูกวิธี การทำความสะอาดซอกฟันหรือการใช้ไหมขัดฟัน ร่วมกับการปรับพฤติกรรมการทาน ลดการทานจุบจิบ และลดปริมาณแป้งและน้ำตาล ซึ่งเป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรียในช่องปาก ก็สามารถหลีกเลี่ยงฟันผุได้โดยไม่จำเป็นต้องรับฟลูออไรด์จากยาสีฟันก็ได้ แต่คงจะเป็นการยากที่จะควบคุมพฤติกรรมเหล่านี้ได้ 100% การใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์จึงยังคงมีความจำเป็น

สำหรับใครที่เป็นคนแพ้ฟลูออไรด์ สามารถเลือกใช้ยาสีฟัน CURAPROX Enzycal Zero ซึ่งไม่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ เหมาะกับคนแพ้ฟลูออไรด์หรือปัญหาด้านการกลืนอาหารสามารถใช้ได้ หรือใครที่กังวลเกี่ยวกับฟันผุและต้องการตัวช่วยดีๆ สามารถเลือกใช้ยาสีฟัน CURAPROX Enzycal 950 ซึ่งมีส่วนผสมของฟลูออไรด์อยู่ที่ 950 ppm และ CURAPROX Enzycal 1450 ที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์มากถึง 1,450 ppm ซึ่งสามารถใช้ได้ทุกวัยรวมถึงสตรีมีครรภ์เพราะไม่มีสารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ทั้งสารที่ทำให้เกิดฟอง (Sodium Lauryl Sulfate : SLS) สารเคมีเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียประเภทไตรโคซาน สารกันบูดประเภทพาราเบน และกลูเต็น จึงอ่อนโยนแม้กับคนแพ้ง่าย

ฟลูออไรด์เป็นสารป้องกันฟันผุที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและสามารถเรียกได้ว่าเหมาะสมและปลอดภัยมากที่สุดที่จะใช้ในการป้องกันฟันผุ ดังนั้น หากไม่มีอาการแพ้ฟลูออไรด์ก็ควรเลือกใช้ยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์เพื่อปกป้องสุขภาพฟันให้แข็งแรงห่างไกลจากฟันผุ ทั้งนี้การเลือกใช้ยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ก็ควรตรวจดูส่วนผสมให้มีปริมาณฟลูออไรด์ตามกำหนดเพื่อไม่ให้เกิดอันตรายกับร่างกายได้ด้วย

ที่มา 

ฟลูออไรด์

การดูแลช่องปากและความรู้เรื่องยาสีฟัน

ถ้าแพ้ฟลูออไรด์ จะป้องกันฟันผุได้อย่างไร?