การผ่าฟันคุด เป็นการทำทันตกรรมที่ทำให้หลายคนรู้สึกวิตกกังวล เนื่องจากกลัวเจ็บและไม่รู้ว่าควรที่จะดูแลตนเองหลังจากทำการผ่าฟันคุดอย่างไรดี ไปจนถึงไม่แน่ใจว่า ผ่าฟันคุดกินอะไรได้บ้าง และห้ามกินอะไร

วันนี้ Curaprox จึงรวบรวมสิ่งที่กินได้และกินไม่ได้หลังจากทำการผ่าฟันคุด พร้อมวิธีการดูแลตนเองที่ถูกต้อง เพื่อช่วยให้ทุกคนหายกังวลและสามารถดูแลเหงือกและฟันหลังจากทำการผ่าฟันคุดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลองมาดูกันดีกว่าว่า หลังจากทำการผ่าฟันคุดไปแล้วควรจะปฏิบัติตัวอย่างไร

ผ่าฟันคุดกินอะไรได้บ้าง

เนื่องจากแผลที่เกิดจากการถอนฟันจะมีลักษณะเป็นแอ่ง เป็นหลุม ตามรูปร่างของรากฟันที่ถูกถอนออก ทำให้อาจจะมีอาการแทรกซ้อนเกิดขึ้นได้ เช่น มีเลือดออกจากแผล เกิดการอักเสบของแผล และอาจมีอาการชาหลังผ่าฟันคุดได้ ดังนั้น คำถามที่ว่า ‘หลังจากผ่าฟันคุดกินอะไรได้บ้าง’ นั้น จะแนะนำให้เป็นอาหารอ่อนที่รับประทานได้ไม่ยาก ย่อยง่าย มีรสชาติที่ไม่จัด ไม่เผ็ดร้อน และเป็นอาหารที่ผ่านการสับ บด หั่น ปั่น หรือปรุงมาแล้วจะดีมาก ทั้งนี้ ก็เพื่อป้องกันไม่ให้แผลเกิดการกระทบกระเทือน โดยควรรับประทานอาหารเหล่านี้เป็นเวลา 1 สัปดาห์ หรือจนกว่าแผลจะหายดี

สำหรับเมนูอาหารอ่อนที่สามารถรับประทานได้ เช่น

• ข้าวต้ม ซุป แกง หรือโจ๊ก เช่น ซุปไข่ ซุปฟักทอง ข้าวต้มปลา แกงจืด โจ๊กหมูสับ ฯลฯ เพราะเป็นเมนูอาหารที่รับประทานง่าย ไม่มีวัตถุดิบที่แข็งจนทำให้เคี้ยวลำบากหรือรู้สึกระคายเคืองบริเวณแผลที่ทำการผ่าฟันคุดออก แต่การรับประทานอาหารประเภทนี้อาจจะต้องระวังเรื่องความร้อน เพราะอาจทำให้รู้สึกเจ็บแผลได้หากกินตอนร้อนมากเกินไป ควรรับประทานในขณะที่อุ่นจะดีที่สุด
• ผักที่นึ่งหรือต้มจนสุกแล้ว เช่น กะหล่ำ ผักกาดขาว ฟักทอง ฯลฯ เพราะ​​เป็นอาหารที่นิ่ม รับประทานได้ง่าย นอกจากนี้ การกินผักจะช่วยลดการอักเสบและเพิ่มภูมิคุ้มกันเพื่อช่วยให้หายเร็วขึ้นด้วย
• เนื้อสัตว์ที่หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วต้มสุกจนนิ่มแล้ว เช่น เนื้อปลา เนื้อไก่ เนื้อหมู รวมไปถึงไข่ก็สามารถรับประทานได้ เพราะการรับประทานโปรตีนจะช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่สึกหรอ และยังช่วยให้ร่างกายต่อสู้กับการติดเชื้อได้ดีขึ้น
• นม โยเกิร์ต เพราะเป็นเครื่องดื่มที่ทานง่ายไม่จำเป็นต้องเคี้ยว และให้สารอาหารจำพวกโปรตีนและวิตามินที่จำเป็นแก่ร่างกาย แต่ให้เลือกที่มีปริมาณน้ำตาลน้อย  

ผ่าฟันคุดห้ามกินอะไร

หากต้องการให้แผลจากการผ่าฟันคุดหายไวขึ้น แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็น…

• อาหารรสจัดหรือเผ็ดจัด เช่น ส้มตำ ต้มยำ แกงเผ็ด แกงส้ม ผัดกะเพรา ผัดฉ่า ผัดพริกเผา ฯลฯ เพราะอาจจะทำให้แผลเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบขึ้นมาได้
• อาหารประเภทเคี้ยวยาก เช่น เนื้อติดมัน ไก่ทอด หมูกรอบ ฯลฯ เพราะเวลาเคี้ยวอาจทำให้รู้สึกเจ็บบริเวณแผล หรือทำให้แผลกระทบกระเทือนได้
• อาหารแสลงที่ไม่ผ่านความร้อน เช่น ปลาร้า ฯลฯ เพราะกรรมวิธีการทำอาจไม่สะอาดทำให้แผลเสี่ยงติดเชื้อได้ง่าย ซึ่งเป็นสาเหตุให้แผลบวมและเป็นหนองได้
• อาหารทะเล เนื่องจากอาหารทะเลเสี่ยงต่อการแพ้ได้ง่าย อีกทั้งมีเชื้อโรคสูง หากไม่ใช่อาหารที่ผ่านความร้อนมาเป็นอย่างดีแนะนำให้หลีกเลี่ยงก่อน
• เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด เช่น เหล้า เบียร์ เป็นต้น เนื่องจากแอลกอฮอล์ส่งผลให้หลอดเลือดขยายตัว ทำให้เลือดตรงปากแผลหยุดช้าลง ทำให้แผลหายช้าลง
• อาหารหรือผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวหรือเป็นกรด เช่น โซดา ส้ม มะนาว ยำ ฯลฯ เพราะอาจทำให้เกิดการอักเสบและปวดบาดแผลได้

วิธีดูแลตัวเองหลังผ่าฟันคุด

นอกจากเรื่องของการเลือกรับประทานอาหารแล้ว หลังจากการผ่าฟันคุดยังต้องดูแลสุขภาพในช่องปากเป็นพิเศษ โดยมีวิธีการดูแลตนเองง่ายๆ ดังนี้

• ให้กัดผ้ากอซแน่นๆ ไว้ 1-2 ชั่วโมง เนื่องจากอาจมีอาการเลือดไหลซึมจากบาดแผลที่ทำการผ่าฟันคุดได้ และขณะกัดผ้ากอซควรกลืนน้ำลายและเลือด เพราะการบวนทิ้งจะทำให้เลือดออกและหยุดช้าลง
• ต้องทานยาปฏิชีวนะตามที่ทันตแพทย์จ่ายให้จนครบ ส่วนถ้าหากมีอาการปวด สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวด
• อาจมีอาการบวมในช่วง 2-3 วันแรก และยุบลงเรื่อยๆ ช่วงนี้อาจใช้น้ำแข็งห่อผ้า  หรือเจลเย็นประคบบริเวณแผลหลังผ่าตัด เพื่อลดอาการบวม
• ห้ามแคะ หรือดูดแผลถอนฟัน และแผลผ่าตัด
• ห้ามออกกำลังกายหนักเกินควร แต่สามารถทำงานได้ตามปกติ
• ถ้ามีอาการบวมมาก และมีไข้สูงถือว่าเป็นอาการที่ผิดปกติ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
• หากได้รับการเย็บแผลไว้ให้กลับมาตัดไหมภายหลังการผ่าตัด 7 วัน หรือตามที่ทันตแพทย์นัด โดยท่านจะได้รับใบนัดตัดไหมด้วย
• ในวันแรกสามารถบ้วนปากและแปรงฟันได้ โดยใช้ แปรงสีฟันขนนุ่มในการทำความสะอาดช่องปาก  และควรที่จะศึกษาวิธีการ แปรงฟันที่ถูกวิธี ก็จะช่วยลดอาการบาดเจ็บของเหงือกและฟันได้ นอกจากนี้ควรที่จะงดกลั้วปากแรงและควรแปรงฟันบริเวณที่ผ่าตัดอย่างระมัดระวัง โดยเลือกใช้อุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อการทำความสะอาดบริเวณแผลผ่าตัดโดยเฉพาะ เช่น แปรงสีฟันรุ่น surgical เพื่อลดการสะสมของคราบแบคทีเรีย และช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น

สรุป

จะเห็นว่า การดูแลตนเองหลังทำการผ่าฟันคุดไม่ได้ยากอย่างที่คิด เพียงแค่ศึกษาวิธีการดูแลตนเองให้ดีก่อนทำการผ่าฟันคุด รวมถึง ควรรู้ว่า หลังผ่าฟันคุดกินอะไรได้บ้าง และห้ามกินอะไร

และที่สำคัญ ให้เลือกใช้แปรงสีฟันเฉพาะทางสำหรับผู้มีแผลในช่องปากอย่างแปรงสีฟัน Curaprox รุ่น surgical และยาสีฟันที่อ่อนโยนและช่วยทำความสะอาดภายในช่องปากได้แบบสะอาดหมดจดแต่ก็ไม่ทำให้เกิดการระคายเคืองเพิ่มเติม เพียงเท่านี้ก็จะช่วยทำให้แผลหายไว และไม่ต้องเสี่ยงต่อการติดเชื้อใดๆ อีกด้วย