จะรู้ได้อย่างไรว่าเด็กฟันขึ้น?

นี่เป็นอีกหนึ่งคำถามยอดฮิตสำหรับคุณพ่อคุณแม่มือใหม่เลยก็ว่าได้ กับพัฒนาการด้านช่องปากของลูกน้อย ที่ทำให้รู้สึกกังวลใจว่า จะเกิดขึ้นเมื่อไหร่ จะต้องดูแลอย่างไร และเด็กในวัยกำลังฟันขึ้นนี้จะมีสุขภาพปัญหาภายในช่องปากอะไรได้บ้างหรือเปล่า

วันนี้เรามีข้อมูลที่คุณพ่อคุณแม่ต้องการทั้งในเรื่องการสังเกตว่าเด็กฟันขึ้นหรือไม่ โรคภายในช่องปากที่อาจเกิดกับเด็กในวัยฟันขึ้นมืออะไร รวมถึงจะสามารถดูแลรักษาสุขภาพในช่องปากของลูกน้อยอย่างไรให้ปราศจากโรคได้บ้าง มาดูคำตอบไปพร้อมๆ กันเลยดีกว่า

เด็กฟันขึ้นช่วงอายุเท่าไหร่?

สำหรับฟันน้ำนมซี่แรกจะเริ่มขึ้นเมื่อลูกน้อยอายุประมาณ 6-7 เดือนครึ่ง โดยจะเริ่มขึ้นบริเวณฟันหน้าซี่กลางบน และจะทยอยขึ้นจน ครบ 20 ซี่เมื่ออายุประมาณ 2 ปีครึ่ง สำหรับลูกน้อยที่มีฟันน้ำนมขึ้นเร็วกว่าเวลาที่กำหนดเล็กน้อย เช่น อายุ 3-4 เดือนผู้ปกครองไม่ต้องกังวลใจ แต่ถ้าฟันน้ำนมขึ้นช้าเกินกว่าเวลาที่กำหนด 1 ปีขึ้นไปควรนำบุตรหลานเข้าปรึกษากันทันตแพทย์เพื่อหาสาเหตุ 

อาการที่บ่งชี้ว่าเด็กฟันกำลังขึ้น

คุณพ่อคุณแม่ที่กังวลใจเกี่ยวกับอาการผิดปกติของลูกน้อย เช่น ลูกมีน้ำลายไหลย้อย ทำให้มีปื้นแดงหรือเป็นผื่นบริเวณรอบปากและแก้มร่วมด้วย รวมถึงมีเหงือกบวมแดง อยากเคี้ยวและกัดสิ่งของทุกอย่าง มีอาการหลับไม่สนิท ตื่นมาร้องงอแงกลางดึก ไม่อยากดูดขวดนมเพราะรู้สึกเจ็บเหงือก ในบางคนมีอาการตัวร้อนกว่าปกติ สุดท้ายคือ มีอาการหงุดหงิด งอแง และขี้อ้อนมากกว่าที่เคยเป็นมา แนะนำให้คุณพ่อคุณแม่ลองตรวจสอบที่บริเวณเหงือกของลูกน้อยดูหน่อยซิว่า เหงือกมีสีซีดๆ หรือจับที่เหงือกของลูกแล้วรู้สึกมีตุ่มแข็งๆหรือไม่ หากมี อาจเป็นเพราะว่า ลูกน้อยกำลังฟันขึ้นอยู่

วิธีดูแลฟันซี่แรกของลูกน้อย

และในช่วงที่เด็กฟันขึ้นเช่นนี้ คุณพ่อคุณแม่จำเป็นที่จะต้องดูแลสุขภาพภายในช่องปากของเด็กๆ มากเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นช่วงที่เด็กๆ จะงอแงมากกว่าปกติ จากอาการระคายเคืองเหงือก เพราะมีฟันเริ่มขึ้น นั่นเป็นสัญญาณสำคัญถึงการเริ่มต้นดูแลฟันซี่แรกของลูกน้อย ให้มีความแข็งแรงและคงอยู่ได้จนครบวาระจนกว่าจะถึงเวลาร่วงหลุดไปตามธรรมชาติ ซึ่งโรคที่คุณพ่อคุณแม่ควรระวังคือโรคฟันผุ เนื่องจากฟันน้ำนมมีโครงสร้างที่บางและอ่อนแอกว่าฟันแท้

ดังนั้น เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันขึ้นใหม่ผุ ซึ่งจะส่งผลให้เด็กๆ เกิดความเจ็บปวด มีข้อจำกัดในการรับประทานอาหาร บดเคี้ยวได้ไม่ดี ทำให้ได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน น้ำหนักน้อย และเกิดผลเสียต่อการเจริญเติบโตในภาพรวมตามมาได้ คุณพ่อคุณแม่ควรทำการดูแลรักษาสุขภาพฟันของเด็กๆ ตั้งแต่ฟันน้ำนมซี่แรกขึ้น ด้วยวิธีการต่างๆ ดังต่อไปนี้

• ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็น แล้วทำการนวดที่เหงือกของลูกน้อยเบาๆ
• ให้ลูกดื่มน้ำมากๆ เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของน้ำลาย ซึ่งมีหน้าที่ในการรักษาภาวะสมดุลในช่องปาก
• หากลูกน้อยมีอาการตัวร้อน เป็นไข้ งอแงมาก แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อรับยาบรรเทาอาการต่างๆ เช่น ยาแก้ปวดเพื่อลดอาการเจ็บบริเวณเหงือก เป็นต้น
• แนะนำให้แปรงฟันให้ลูกตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้นโดยใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ซึ่งปริมาณยาสีฟันควรที่จะจำกัดให้เหมาะสมกับอายุของเด็ก โดยแตะยาสีฟันที่บริเวณแปรงให้พอชื้นหรือให้มีขนาดเท่าเมล็ดข้าวสาร หลังจากแปรงเสร็จก็ให้ใช้ผ้าแห้งหรือผ้าชุบน้ำเช็ดฟองออกให้สะอาด

ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์สำหรับฟันซี่แรกของลูกน้อย

ปกป้องฟันน้ำนมซี่สำคัญตั้งแต่ซี่แรกของลูกรักด้วยยาสีฟันเด็กที่ช่วยดูแลฟันของเด็กๆ ให้เติบโตอย่างมั่นใจด้วย CURAPROX kids 950 ยาสีฟันฟลูออไรด์ปริมาณ 950 ppm เหมาะสำหรับเด็กฟันน้ำนม ตั้งแต่ฟันน้ำนมซี่แรก – 6 ปี ช่วยป้องกันฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมรสชาติอ่อนโยนและกลิ่นสตรอว์เบอร์รีหอมสดชื่น แปรงง่ายด้วยสารให้ความหวาน ที่ไม่ทำให้ฟันผุ

อีกทั้ง ไม่ต้องกลัวว่าใช้แล้วจะแสบร้อน เพราะไม่มีสารที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้ เช่น สารเคมีเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียประเภทไตรโคซาน สารกันบูดประเภทพาราเบน กลูเต็น ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีผงขัดอณูละเอียด (Low abrasive) ค่า RDA 40 ที่ไม่ทำให้เกิดรอยขีดข่วนบนผิวฟัน และมีเอนไซม์ที่ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ก่อโรคในช่องปากได้อีกด้วย

นอกจากนี้ ก็ควรใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ในปริมาณที่เหมาะสมในแต่ละช่วงอายุของเด็กๆ ร่วมด้วย ดังนี้

• ตั้งแต่ฟันซี่แรก – ไม่เกิน 3 ปี : ให้ป้ายยาสีฟันเท่ากับเมล็ดข้าวสาร หรือป้ายยาสีฟันพอเปื้อนที่ขนแปรงเป็นฟิล์มบางๆ 
• ตั้งแต่อายุ 3-6 ปี : ให้ป้ายยาสีฟันขนาดเท่ากับความกว้างของบริเวณหัวแปรงสีฟันสำหรับเด็ก
• ตั้งแต่อายุ 6 ปีขึ้นไป : ให้ป้ายยาสีฟันขนาดเท่ากับความยาวของบริเวณหัวแปรงสีฟันเด็ก

หมายเหตุ : สำหรับเด็กเล็กที่มีอายุน้อยกว่า 6 ปี คุณพ่อคุณแม่ควรดูแลใกล้ชิด ทั้งการบีบยาสีฟันให้ คอยดูแลเด็กระหว่างแปรงฟัน และคอยเช็ดฟองยาสีฟันออก หรือกระตุ้นให้เด็กบ้วนฟองทิ้ง เพื่อความปลอดภัยในการแปรงฟันสำหรับเด็กๆ นั่นเอง

ฟันแท้ซี่แรกขึ้นตอนไหน

นอกจากฟันน้ำนมซี่แรกแล้ว เด็กๆ ยังต้องเจอการเปลี่ยนผ่านของชุดฟันอีกครั้งเมื่อเริ่มมีฟันแท้ซี่แรกขึ้น โดยช่วงอายุที่สังเกตเห็นได้ว่าจะเริ่มมีฟันแท้ขึ้น ก็คือ ช่วงอายุ 6-7 ปี มักจะเป็นฟันกรามล่างซี่ที่ 1 ซึ่งอยู่บริเวณถัดจากฟันน้ำนมซี่ในสุดเข้าไป ซึ่งถ้าหากถึงวัยนี้แล้ว คุณพ่อคุณแม่ก็จำเป็นที่จะต้องดูแลสุขภาพฟันสำหรับลูกน้อยให้ดีขึ้นเป็นพิเศษ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของชุดฟันอาจทำให้ลักษณะของฟันมีความแตกต่างไปจากฟันน้ำนม เช่น ฟันกรามมีซอกที่ลึกขึ้นกว่าฟันน้ำนม หากแปรงฟันไม่ดี อาจทำให้ฟันผุได้ง่ายขึ้น เป็นต้น 

อาการที่บ่งชี้ว่าฟันแท้กำลังขึ้น

อาการที่บ่งบอกว่า เด็กๆ อาจกำลังมีฟันแท้ขึ้น ส่วนใหญ่อาจบ่นว่า ปวดฟันหรือเจ็บเหงือกในบริเวณนั้น หรืออาจมีอาการเมื่ออยู่เฉยๆ รวมถึงเจ็บมากขึ้นในขณะที่เคี้ยวอาหาร ผู้ปกครองอาจพามาพบทันตแพทย์เพราะเข้าใจว่ามีฟันผุ จริงๆ แล้วอาจจะแค่ฟันแท้กำลังขึ้น ซึ่งทันตแพทย์จะช่วยทำการตรวจสอบให้พร้อมกับถ่ายภาพรังสีแบบ bite-wings ร่วมด้วย

ยาสีฟันที่เหมาะกับเด็กในช่วงฟันแท้ขึ้น

สำหรับยาสีฟันที่เหมาะกับเด็กในช่วงวัยนี้ควรเป็นยาสีฟันที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ที่มีคุณสมบัติในการป้องกันฟันผุในปริมาณที่เหมาะสม อย่างเช่น ยาสีฟัน Curaprox Kids 1450 ppm ที่นอกจากจะมีส่วนผสมของฟลูออไรด์ 1450 ppm ที่ช่วยป้องกันฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพแล้ว

ยังมีเอนไซม์ Amyloglucosidase และ Glucose Oxidase ที่ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ก่อโรคในช่องปาก มีผงขัดอณูละเอียด ค่า RDA 40 ที่อ่อนโยนต่อผิวเคลือบฟัน รวมถึงใช้ Sorbitol และ Xylitol เป็นสารให้ความหวานที่ไม่ทำให้ฟันผุ มาพร้อมกับรสชาติอ่อนโยน ไม่แสบร้อน ไม่มีสารที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้ เช่น สารที่ทำให้เกิดฟอง (Sodium Lauryl Sulfate : SLS) สารกันบูดประเภทพาราเบน ฯลฯ เหมาะสำหรับเด็กฟันชุดผสมและฟันแท้ ตั้งแต่อายุ 6 ปีขึ้นไป และกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อโรคฟันผุสูง

(คุณพ่อคุณแม่สามารถอ่านวิธีการดูแลฟันแท้ซี่แรกสำหรับเด็กๆ เพื่อเตรียมตัวรับมือกับความเปลี่ยนแปลง ได้เลยที่ ฟันแท้ ซี่แรก ก้าวสำคัญของการดูแลสุขภาพฟันสำหรับลูกน้อย)

สรุป

หลังจากใช้ยาสีฟันสำหรับเด็ก Curaprox เป็นประจำแล้วก็อย่าลืมพาเด็กๆ เข้ารับการตรวจสุขภาพจากทันตแพทย์ครั้งแรกตั้งแต่เด็กๆ มีฟันน้ำนมขึ้นซี่แรก เพื่อรับคำแนะนำถึงวิธีการดูแลเหงือกและฟันที่ถูกต้อง ซึ่งจะช่วยลดโอกาสการเกิดปัญหาสุขภาพภายในช่องปากให้เด็กๆ ได้เป็นอย่างดี

ที่มาข้อมูล

ปริมาณที่เหมาะสมกับเด็กวัยทารก (ฟันซี่แรก)

ฟันซี่แรกของลูกกำลังขึ้น ต้องมีอาการไข้ไม่สบายทุกคนไหม